OTO BILGI

Lastik nedir ?

 

Lastik kauçuk kord bezi ve çelik teller ile çeşitli kimyasal maddelerin birleşiminden oluşan ve aracın yer ile temasını sağlayan tek ve önemli parçasıdır.

 

Haberin devamı...

LASTİK NEDİR ?

 

Lastik içerisine basılan hava vasıtası ile takılı olduğu aracın ve üzerindeki yükün taşınmasını sağlar.

 

 

azalt...

Lastiğinizi tanıyın...

 

Lastiklerin üzerinde, harf ve rakamlardan oluşan işaret sistemi yer almaktadır. Şekilde yer alan P 175/65 R 15 82 T örneğinde olduğu gibi bu harf ve rakamlar şunları ifade eder.

 

Haberin devamı...

 

P ( Passenger )

Lastiğin binek türü otomobiller için üretildiğini simgeler. LT (Light Truck) ise hafif nakil araçlarının simgesidir.

 

175 - Nominal Kesit Genişliği (mm.)

Lastiğin dıştan dışa, yanaklar arasında kalan en geniş bölümünün ( kabartma yazılar hariç ) milimetre cinsinden ifade edilmiş şeklidir.

Lastiğin, ilgili standarda uygun janta takılmış ve hava ile şişirilmiş olması halindeki göstergesidir. Daha geniş jantlarda bu numara büyümektedir.

 

65 - Kesit Oranı

Kesit yüksekliğinin, kesit genişliğine oranının yüzde cinsinden ifadesidir. Grafikteki örnekte, lastiğin yüksekliği, lastiğin genişliğinin % 65’idir.

 

R - Radyal Lastik

 

15 - Jant Çapı (ınc.)

 

82 - Yük Endeksi

Belirtilen hız limitinde lastiğin taşıyabileceği maksimum yüktür. Lastiğin ne kadar ağırlıktaki bir yükü emniyetle taşıyabileceğini gösterir.

 

H - Hız Sembolü

Lastiğin taşıyabileceği maksimum yükle yapabileceği en yüksek hız limitini belirtir.

 

Hız Sembolü: Hız Limiti km/saat

J: 100  K: 110  L: 120  M: 130  N: 140  P: 150  Q: 160  R: 170
S: 180  T: 190  U: 200  H: 210  V: 240  W:270  Y: 300  Z: 240 +

 

Lastik tipleri...

Lastik, araç ve aracın üzerinde bulunduğu yol arasında hava yastığı
görevini üstlenir. Esnek bir yapıya sahip olan lastik, değişik doğal ve yapay kimyasal maddeler ile güçlendirilmiştir.

 

Hava yastığı olarak da tanımlanabilen lastiklerin içine sıkıştırılan hava iki durumda bulunmaktadır. Hava, eğer bir iç lastik içinde bulunuyorsa, iç lastikli (tube-type), özel bileşimli hava sızdırmaz tabaka ile kaplanmış karkas yapı içinde bulunuyorsa iç lastiksiz (tubeless) adını alır.

 

Lastik lisanı...

  • Sırt :     Farklı desen yapısına sahip, lastiğin yol ile temasını sağlayan dış kısmıdır.
  • Omuz : Sırt ve yanak arasında kalan kısımdır.
  • Yanak: Lastiğin, topuk ve omuz arasında yer alan ve üzerinde tanıtıcı bilgilerinin bulunduğu kısımdır.
  • Topuk: Lastik ile jantın temasını sağlayan, çelik teller ile güçlendirilmiş kısmıdır.

 

Üreticilerin Lastik kullanımı için genel önerileri...

  • Rot ve balans ayarının düzgün ve lastik hava basınçlarının gerektiği gibi olmasına özen gösterilmelidir. Aksi takdirde sürüş güvenliğiniz, araç hakimiyetinin kaybolması vb. sebeplerle tehlikeye girebilir. Ayrıca, lastiklerin erken aşınmasına neden olabilir.
  • Lastik sırtında bulunan desen arasındaki dış derinlik 1.6mm’nin altına düşmüş ise, artık yenileme zamanı gelmiştir. Lastiklerinizi, güvenliğiniz için değiştirmeniz gerekir.
  • Bozuk, çukurlu ve taşlı yüzeylerde hız yapmaktan kaçınılmalıdır. Mümkün olduğu ölçüde yavaşlamaya çalışın. Çukur üzerindeyken, ayağınız fren pedalında basılı olmasın. Böylece lastik darbeyi tek noktadan almamış olur.
  • Özellikle araç yüklü iken, yük dağılımının dengeli ve lastik hava basıncının 1-2 psi fazla olmasını sağlayın. Uzun yolculuk öncesi stepnenin hava basıncını ve tüm lastiklerin muayenesini ihmal etmeyin.
  • Lastik değişiminde bijon somunlarının gerektiği kadar sıkılmış olması gerekir. Aksi taktirde gevşek somunlar, sürüş güvenliğiniz kadar lastiklerin ömrünü de azaltır.
  • Supap kapakları, lastik supaplarını pas, toz ve topraktan korumaktadır. Bu sebeple, her lastik üzerinde supap kapağı bulunduğundan ve görev yaptığından emin olun.
  • Lastik üreticisinin belirlediği lastik taşıma kapasitesi ve hız limitlerini öğrenin. Çabuk ısınmalardan ve hızlı aşınmalardan korunmak için bu değerleri kesinlikle aşmayın.
  • Araca binip yola çıkmadan önce, her lastiği muayeneden geçirip, önceki kullanımınızdan kaynaklanmış her hangi bir hasar olup olmadığını kontrol edin.
  • Farklı marka veya farklı desende lastik kullanmakta ısrar ediyorsanız, bu farklı lastiklerin aynı dingil üzerinde olmasına dikkat edin. Bu durum araç ve lastik kullanım verimliliğini olumsuz etkileyecektir.
  • Lastik basınç kontrolleri lastik soğukken yapılmalıdır. Lastik içindeki havanın ısınma nedeniyle genleşmesi ve basıncının artması kontrolü zorlaştırır. Lastik hava basınçları mümkün olduğunca sık  (en geç iki haftada bir ) kontrol edilmelidir. Bu aynı zamanda her lastiğin periyodik muayeneden geçirileceği anlamına gelir. Isınmış lastiğin şişirme basıncının düşürülmesi lastikte iç hasarlara yol açabilir. Soğuk, karlı ve buzlu havalarda, lastik hava basınç ayarlarını muhafaza edin, lastik havalarını indirmeyin.
  • Lastiklerin zamanla aşınması kaçınılmazdır. Düzgün aşınma ve uzun ömürlü olmaları için lastiklerin yerlerini her 10000 km’den sonra değiştirin.
  • Yeni dış lastik için mutlaka yeni bir iç lastik kullanın.
  • Lastik ve jant uyumunun tam olması gerekir. Bu konuda üretici firmaların denklik çizelgeleri size yardımcı olacaktır.
  • Lastiklerinizi, kaldırım veya yabancı pürüzlü yüzeylere sürtmekten kaçının. Aksi takdirde fark etmediğiniz ve karkas üzerinde oluşabilecek küçük bir hasar, önemli olumsuz sonuçlara yol açabilir.
  • Lastiğinizin ömrünü uzatmak için, aracınızı her yıkama sırasında su ve sabun kullanarak lastiklerinizi fırçalayın. Uzun süreli park etme durumu ve zararlı kimyasal maddelerin lastik ile teması da hasara yol açabilir.
  • Araç el kitabında yer alan ve amaca uygun desenli lastikler kullanılmalıdır.


 

Lastiğin Görevleri...

  • Araç yükünü taşımak.
  • Direksiyon ile verilen yönü izlemek.
  • Motordan gelen gücü ileri/geri hareket olarak yansıtmak.
  • Emniyetli bir şekilde hem ıslak,hem de kuru zeminde aracı durdurmak.
  • Amortisörlerde yardımcı olarak sürüş keyfini artırmak

 

Lastiğin Yapısal Özellikleri...

Tekerlek lastiklerinin yapılarında, gerek yüksek mukavemeti karşılamak üzere naylon,rayon,polyester gibi elyaf esaslı kordlarla, çelik kordlar bulunmaktadır. Topuk dayanımları ise çelik teller yardımıyla sağlanır. Birbirinden farklı karakterdeki bu elemanların birarada tutulması ve hizmet anında zeminle temasın güvenle sağlanmasıyla, yanaklardaki esneme kabiliyetinin verilmesi görevini lastik karışımı üstlenir.Lastik karışımını doğal ve sentetik kauçuklarla, ana dolgu olarak karbon karaları oluşturur.Bunlara ilave olarak karbon karaları oluşturur. Bunlara ilave olarak vulkanizasyon elemanları bulunmaktadır.Karışımın işlenmesi ve homojenliği için kimyasal yağlar kullanılır.

 

Çapraz Katlı Lastikler...

Lastik teknolojisinin başlangıcında kullanılan ilk gövde yapısıdır.Bu lastikleri gövdesini oluşturan tekstil esaslı "kord" iplikleri birbiri üzerine,lastik yönüne 35-40 derece açı yapacak şekilde çapraz olarak yerleştirilmiştir.Bu yapı dioganal veya konvansiyonel olarak da adlandırılır.Ölçü tanımında "-" veya "D"ile belirtilir.

 

Radyal Lastikler...

Değişen ve gelişen otomotiv sektörünün,gereksinimlerini karşılamak üzere geliştirilen bir yapıdır.Bu lastiklerde gövde yapısı,üstün özellikli rayon,naylon,polyester gibi tekstil esaslı kordların lastiğin dönüş yönüne 90 derecelik açı yapacak şekilde yerleştirilmeleri sonucu oluşan kuşaklarda,belirli açıda çelik kord kuşak katlarının tatbik edilmesi sonucu oluşan yapıdır.Aynı zamanda radyal yapı,sadece tekstil esaslı ve lastiğin dönüş yönüne göre sıfır derece ve belli açıdaki kordlardan oluşan kuşakların tatbik edilmesiylede oluşabilir.Ölçü tanımında "R" harfi ile beliritilir.

 

 

Tubeless ve Tube-Type Lastikler...

Araçlarda yüke karşılık gelen tepki kuvvetini karşılayan,lastiklerde jant arasına sıkıştırılan hava basıncıdır.Lastikler sadece hava basıncının sıkıştırıldığı kılıflardır.Sıkıştırılmış hava basıncının tutulması,iç lastiklere veya dış lastiklerin iç kısmına tatbik edilen ve sızdırmazlık sağlayan liner tabaka yardımıyla sağlanır.İç lastikli kullanılan dış lastiklere Tube-type,iç latiksiz kullanılan dış lastiklere Tubeless lastik denir.


 

 

"Pirelli (P) 185/60 R 14 82 H P6000 Tubeless" ölçü ifadesinde;

Pirelli Üretici firma
(P): Binek otomobil lastiği
P6000: Lastik desen kodu
185: Nominal kesit genişliği (mm)
60: Kesit oranı,seri(basıklık)
R: Gövde yapısı (Radyal)
14: Jant çapı(inç)
82: Yük indeksi
H: Hız sembolü
Tubeless: İç lastiksiz


Hız sembolü,bir lastiğin yük indeksi ile belirtilen azami yükte yapabileceği maksimum hızı ifade eden bir kodlamadır.Hız sembolleri tablosunda ise harflerin belirttiği maksimum hızlar verilmiştir.

 

Yük indeksi,bir lastiğin hız sembolü ile beliritilen en yüksek hızda taşınabileceği azami yükü belirten bir kodlamadır.Yük indeksleri tablosunda ,farklı yük indekslerine tekabül eden,lastik başına taşınabilecek azami yük miktarları kg. cinsinden verilmiştir.

 

Lastiğin Üretim Tarihi: DOT XJ J3 XJJX 208 ifadesinde


DOT: Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada onay sembolü
XJ: Lastiği üreten firma ve üretildiği fabrika kodu
J3: Lastik ölçüsünü belirten kod
XJJX: Lastik belirten kod
208: Üretim tarihi,lastiğin 1998'in 20.haftasında üretildiğini göstermektedir.

 

 

Yara Tamiri...

Pratikte,tubeless otomobil lastiklerinin tamiri değişik malzemelerin kullanıldığı iki farklı yöntemle yapılır.Bunlar;herbiri için farklı tipte malzeme ve teçhizat kullanılan,yara tamirinde en uygun ve tavsiye edilen bir yöntem olan Mantar Yama (PRP) ile lastiğin yara alan bölgesinin kuşingam adı verilen dolgu maddesiyle doldurulup pişirilmesi ve içeriye get konulması yöntemiyle yapılan Takviyeli Yara Tamiridir.

 

Harici bir darbe sonucu yara almış/delinmiş lastiklerin incelenmesi,uygun alet ve ekipmanla tamirinin yapılması,sadece bu işlemi yapan kişinin sorumluluğundadır.

 

Tamir işlemi;bu konuda eğitilmiş kişilerce yapılmalıdır.

 

  • Lastikteki delinme,tabanda belirtilen bölgede ise mantar yama ile takviyesiz yara tamiri yapılabilir.
  • Lastik hız semboşü "H" (210 km/saat) ve altı ise delik çapı azami 6 mm. ve lastik daha önce tamir edilmemiş ise tamir edilebilir.
  • 240 km/saat ve üstü hız sembollü lastiklerin tamir edilmesi sakıncalıdır.
  • Liner tabakada çatlama ve kesilme,kırılma ve aşırı deformasyon varsa,tamir yapılmamalı ve lastik kesinlikle yenisiyle değiştirilmelidir.
  • Tamirde temizlik çok önemlidir.Yara tamir malzemesi,sadece temiz yüzeye yapışır.Yara bölgesinin içten dıştan konik bir zımpara taşıyla iyice temizlenmesi ve yara içindeki serbest kalan çelik kuşak tel uçlarının,elmas uçlu bir matkapla alınması gerekir.Bu işlem iyi yapılmazsa,ilerde çelik kuşak uçları çalışma yaparak paslanabilir ve yara tamir malzemesine hasar vererek,lastiği hizmet dışı bırakabilir.

 

 

  • Tamir malzemesinin kullanılacağı yerdeki kauçukla kesinlikle benzer özellikler taşıması gerekir.Eğer kullanılan malzeme kauçuk esaslı değilse esnemesi,gerilmesi ve lastik bünyesinde oluşan ısıya tepki özelliği farklı olacağından,ayrılma yapar.
  • Yara tamirinin yüksek sıcaklığa sahip ütülerle yapılması,lastikte istenmeyen sorunlar çıkarır.Ütünün temas ettiği alandaki kauçuk yeniden pişerek,orjinal özelliklerinde bir bölümünü yitirir.Kuşaklarda açılmalar ve lastik tabanında şekil bozuklukları oluşabilir.
  • Hasarlı lastik janttan çıkarılıp iç kısmı dikkatlice incelenmelidir.Çok kısa süre de olsa,havasız lastik üzerinde yürüme,karkastaki kordlara zarar verebilir.Liner'da (tubeless lastiklerde olan ve hava sızdırmazlığı sağlayan tabaka) çatlamalar olabilir.
  • Lastiğin yara almış bölgesinin,fitil yamayla tamir edilmesi,ilerde soeun çıkarabileceğinden sakıncalıdır.

 

 

Bazı Lastik Hasarlarının Sebepleri...

Taban Merkezinde Çevresel Aşınma

 

İlk Omuzda Çevresel Erken Aşınma

 

Omuz / Yanak Bölgesinde Şişme (Balon)

 

Havasız Lastik Üzerinde Yürüme

 

azalt...

Lastik hakkında bilinmesi gerekenler...

 

  • SIRT: Lastiğin yer ile temas eden bölgesi.
  • OMUZ: Sırt ile yanağın birleştiği ve kalın kauçuktan yapılmış bölgesi.
  • YANAK: Lastiğin topuk ve omuz bölgesi arasında kalan, lastiğe esneklik sağlayan ve üzerinde markalama ve tanıtıcı bilgiler bulunan bölgesidir.
  • TOPUK: Lastiğin janta temas eden ve sıkıca bağlanmasını sağlayan bölgesidir.

 

 

azalt...

Lastik Basıncı nasıl olmalı ?

 

Aracınızı hava basıncı düşük lastiklerle sürdüğünüzde, lastiklerin ani bir şekilde patlaması riski ile karşı karşıyasınızdır ki, bu daotomobilinizin yoldan çıkmasına neden olabilir. Bu koşullarda, bir çarpışmanın önlenmesi için çok hızlı refleksler gerekmektedir. Araçlarını yetersiz hava basıncıyla sürenleri ciddi yaralanma veya hatta ölüm riski de beklemektedir.

 

Haberin devamı...

Bir istatistik haline gelmeyin...

Michelin’in, 2003 ve 2010 yılları arasında gerçekleştirdiği araştırmalara göre 27’si Avrupa ülkesi olmak üzere 35 ülkede 340 binin üzerinde lastik kontrolü sonuçlarına ulaşılmıştır. Buna göre araçların %61’inin lastik hava basıncının yetersiz olduğu görülmüştür. Daha da düşündürücü olan, hava basıncı yetersiz olan lastiklerin % 38’i ya tehlikeli seviyelerde, yani doğru hava basıncının 7-14 psi (0.5-1 bar arası) altında ya da yüksek tehlike seviyesinde yani doğru hava basıncının 14 psi dan daha düşük (1 bar üstü) olduğunu göstermiştir.

 

Lastiğiniz patlarsa yola devam edin...

Lastikleriniz iyi durumdaysa ve doğru hava basıncıyla şişirilmişse patlak bir lastikten çekmeniz olası değildir ama yine de ihtimal dâhilindedir. Hazırlıksız yakalanırsanız ve bir lastik patlarsa olabildiğince aynı yönde sürmeye devam edin. Ellerinizi direksiyon simidi üzerinde daima sıkı bir şekilde tutmanız, kontrolü daha iyi bir şekilde sağlamanıza ve güvende kalmanıza yardımcı olacaktır. Fren yapmamanız, ancak kendi hızıyla otomobilinizin yavaşlamasına izin vermeniz temel teşkil etmektedir. Ayağınızı gaz pedalından yavaş yavaş kaldırırken, yavaşlamak için vitesi kullanınız. Mümkün olduğunca kısa sürede lastiği kontrol ettirmek için bir lastik uzmanına gidiniz.

 

Bir acil durumun üstesinden nasıl gelirsiniz...

Sakin olun ve yola odaklanın; panik, hızlı karar vermenin düşmanıdır. Yolda sorunlarla karşılaşırsanız, diğer sürücüleri uyarmak için derhal ikaz lambalarınızı yakınız. Fren yaparken yolda kalmaya gayret edin. Yüksek hızda sürüyorsanız, daha fazla hasara neden olabileceğinden, yönünüzü ani bir şekilde değiştirmekten kaçının. Ortalama hızlarda sürüş, kontrolü daha iyi sağlar ve çarpışmalardan gelecek darbeleri önlemenize yardımcı olur. Olabildiğince yavaşlayın. Güvenli olur olmaz durun ve arıza yardım ya da acil durum hizmetlerini aramadan önce herhangi bir kişinin yaralanıp yaralanmadığını kontrol edin.

 

Gece sürücüleri için pratik ipuçları...

Tatil trafiğinden kurtulmak için gece boyunca seyahat etmeyi tercih edenlerden iseniz ekstra özen göstermelisiniz. Görüş alanınız gece azalmaktadır. Arkanızdaki herhangi bir otomobilin ışıklarının gözünüzü almasını önlemek için dikiz aynanızın açısını ayarlayınız.

 

Hayat kurtaran ipuçları...

 

  • Doğru hava basıncına sahip lastikler hayatınızı kurtarabilir.
  • Herhangi bir uzun yolculuğa çıkmadan önce lastik hava basınçlarınızı mutlaka kontrol ediniz. Aynı zamanda bunu ayda bir kere yapmayı alışkanlık haline getirmeniz gerekmektedir.
  • Lastiğiniz için doğru hava basıncının ne olduğundan emin değilseniz, araç üreticisi tarafından hazırlanan kullanım kılavuzunuza bakınız veya lastik uzmanınız ile temasa geçiniz.
  • Gerekiyorsa lastiklerinizi yeniden şişiriniz ve yedek lastiği de kontrol etmeyi unutmayınız.
  • Hava basıncını kontrol etmeden önce, son iki saat içerisinde aracınızı sürdüyseniz veya düşük hızda birkaç kilometreden daha fazla mesafe gittiyseniz, tavsiye edilen hava basıncına 4 psi ilave ediniz.
  • Sıcak lastiklerin asla havasını boşaltmamalısınız.
  • Yeterli hava basıncına sahip olan lastikler, sizin ve ailenizin yolda daha güvenli kalmasına yardımcı olmakla kalmaz aynı zamanda en iyi yakıt verimi ve uzun bir kilometre ömrü sağlar. Bir sonraki lastik değiştirme döneminizde performansı yüksek bir modeli tercih etmenizi öneririz. Örneğin; Michelin Energy Saver enerji tasarrufu sağlayan lastik, 10 bin km daha uzun bir mesafeye kadar dayanmakta, ıslak yolda 3m daha kısa bir mesafede durmakta ve lastiğin ömrü boyunca 80 lt kadar yakıt tasarrufu sağlayabilmektedir.

 

azalt...

Lastik Performansını ve ömrünü etkileyen ana faktörler...

 

Hava Basıncı : Uygun olmayan hava basıncı ileride tamiri mümkün olmayacak hasarların yanılıra, lastiğin düzensiz ve erken aşınmasına sebep olur. Hava basıncı lastik soğukken ölçülmeli ve mutlaka araç üreticilerinin belirlediği hava basıncı değerlerine uyulmalıdır.

 

Haberin devamı...

Rot Ayarı : Aracınızın mekanik ve süspansiyon sistemlerindeki aksaklıklar nedeni ile direksiyon ve araç yönü aynı olmayabilir. Ön düzen bozukluğu sadece lastiklerinizde ekonomik kayba neden olmakla kalmaz aynı zamanda aracınızın süspansiyon ve döner aksamına da zarar vererek zaman içerisinde yüksek mekanik tamir ve bakım masraflarına yol açar.

 

Balans Ayarı : Jant ve lastiğinizin uygun olarak eşlenmemesi hızlı sürüş esnasında zıplama, vuruntu, salgı, yalpa gibi konforsuzluklar hissetmenize neden olacaktır.

 

Rotasyon (Yer Değiştirme) : Lastiklerinizin, araçta takılı oldukları her değişik pozisyonda değişik aşınma hareketlerine maruz kaldıklarından, periyodik olarak yerlerinin değiştirilmesi ömürlerini artıracaktır.

 

Diş Derinliği : Sırt bölgesi lastiğinizin yola basan kısmıdır. Lastik eskidikçe çekiş azalır. Zamanla lastiğiniz üzerindeki desen aşınarak kullanılmaz seviyeye gelir. Diş derinliği 1.6mm'nin altına inmiş lastikleri kullanmak, can ve mal emniyeti bakımından tehlikeli olduğu gibi, bir çok ülkede kanunen de yasaktır.

 

Yük Miktarı ve Yükleme Biçimi : Araç üreticisinin belirlediği, araç taşıma kapasitesi (istiap hattı) üzerinde yüklemeler; lastiğin çabuk ısınmasına; yanak, omuz ve topuk bölgelerinde arıza vermesine ve hızlı aşınmasına sebep olur.Dengesiz yüklemeler de lastik ömrü üzerinde olumsuz etki yapar.

 

Fren Ayarı : Fren sistemlerinizi araç üreticisinin tavsiye ettiği aralıklarla kontrol ettiriniz. Ayarsız frenler,lastiklerde düzensiz ve hızlı aşınmalarına neden olur. Ani ve sert frenlemelerde kuvvet dağılımı lastiğe göre farklı olacağından, blok tipi aşınma olması ihtimali artar.

 

Araç Kullanım Şartlarına Uygun Lastik Seçimi : Araç el kitabında belirtilen ebat ve kat muadilindeki lastikler kullanılmalıdır.

 

Araç Hızı : Araç kullanım hızı arttıkça lastiğin sıcaklığını yükselmesi sebebiyle sırt kauçuğu normale göre daha çok aşınma gösterir.

 

Lastik Eşlemeleri : Aracın tüm lastiklerinin aynı ebat ve yapıda olması gerekir. Aynı aks üzerinde farklı yapı, desen ve aşınmada lastik takılması halinde araç performansı olumsuz etkilendiği gibi lastik düzensiz ve hızlı aşınır.

 

Yol ve İklim Şartları : Düzgün olmayan yol yüzeylerinde ve sıcak yaz aylarında lastik normale göre daha çok aşınma gösterir.

 

Lastik Performansı ve Ömürleri : Bu faktörlere ilave olarak araç kullanıcısının sürüş ve fren kullanım alışkanlıkları ile aracın bakım seviyesi gibi diğer faktörlere de bağlı olarak değişiklikler gösterebilir.

 

azalt...